|
I. BÖLÜM
Madde 2
Özerk Yerel Yönetimlerin Anayasal ve Hukuki Dayanağı
Özerk yerel
yönetimler ilkesi ulusal mevzuatla ve uygun olduğu durumlarda anayasa
ile tanınacaktır.
Madde 3
Özerk Yerel Yönetim Kavramı
 1- Özerk
yerel yönetim kavramı yerel makamların, kanunlarla belirlenen sınırlar
çerçevesinde, kamu işlerinin önemli bir bölümünü kendi sorumlulukları
altında ve yerel nüfusun çıkarları doğrultusunda düzenleme ve yönetme
hakkı ve imkanı anlamını taşır.
2- Bu
hak, doğrudan, eşit ve genel oya dayanan gizli seçim sistemine göre
serbestçe seçilmiş üyelerden oluşan ve kendilerine karşı sorumlu yürütme
organlarına sahip olabilen meclisler veya kurul toplantıları tarafından
kullanılacaktır. Bu hüküm, mevzuatın olanak verdiği durumlarda,
vatandaşlardan oluşan meclislere, referandumlara veya vatandaşların
doğrudan katılımına olanak veren öteki yöntemlere başvurulabilmesini
hiçbir şekilde etkilemeyecektir.
Madde 4
Özerk Yerel Yönetimin Kapsamı
1- Yerel
yönetimlerin temel yetki ve sorumlulukları anayasa ya da kanun ile
belirlenecektir. Bununla beraber, bu hüküm yerel yönetimlere kanuna
uygun olarak belirli amaçlar için yetki ve sorumluluklar verilmesine
engel teşkil etmeyecektir.
2- Yerel
Yönetimler, kanun tarafından belirlenen sınırlar içerisinde, yetki
alanlarının dışında bırakılmış olmayan veya başka herhangi bir makamın
görevlendirilmemiş olduğu tüm konularda faaliyette bulunmak açısından
tam takdir hakkına sahip olacaklardır.
3- Kamu
sorumlulukları genellikle ve tercihan vatandaşa en yakın olan makamlar
tarafından kullanılacaktır. Sorumluluğun bir başka makama verilmesinde,
görevin kapsam ve niteliği ile yetkinlik ve ekonomi gerekleri göz önünde
bulundurulmalıdır.
4- Yerel
makamlara verilen yetkiler normal olarak tam ve münhasırdır. Kanunda
öngörülen durumların dışında, bu yetkiler öteki merkezi veya bölgesel
makamlar tarafından zayıflatılamaz veya sınırlandırılamaz.
5- Yerel
makamların merkezi veya bölgesel bir makam tarafından yetkilendirildiği
durumlarda, bu yetkilerin yerel koşullarla uyumlu olarak
kullanılabilmesinde yerel makamlara olanaklar ölçüsünde takdir hakkı
tanınacaktır.
6- Yerel
makamları doğrudan ilgilendiren tüm konulara ilişkin planlama ve karar
alma süreçleri içinde, kendileriyle olanaklar ölçüsünde zamanında ve
uygun biçimde
danışılacaktır.
Madde 5
Yerel Yönetim Sınırlarının Korunması
Yerel
yönetimlerin sınırlarında, mevzuatın elverdiği durumlarda ve mümkünse
bir referandum yoluyla ilgili yerel topluluklara önceden danışılmadan
değişiklik yapılamaz.
Madde 6
Yerel Makamların Görevleri İçin Gereken Uygun İdari Örgütlenme ve
Kaynaklar
1- Kanunla
düzenlenmiş daha genel hükümlere halel getirmemek koşuluyla, yerel
makamlar kendi
iç idari
örgütlenmelerini,
bunları yerel ihtiyaçlarla uyumlu kılmak ve etkin idare sağlamak
amacıyla,
kendileri
kararlaştırabileceklerdir.
2-Yerel
yönetimlerde görevlilerin çalışma koşulları liyakat ve yeteneğe göre
yüksek nitelikli eleman istihdamına imkan verecek ölçüde olmalıdır; bu
amaçla yeterli eğitim olanaklarıyla ücret ve mesleki ilerleme olanakları
sağlanmalıdır.
Madde 7
Yerel Düzeydeki Sorumlulukların Kullanılma Koşulları
1- Yerel
düzeyde seçilmiş temsilcilerin görev koşulları görevlerin serbestçe
yerine getirilmesi olanağını sağlayabilmelidir.
2- Görev
koşulları söz konusu görevin yürütülmesi sırasında yapılacak masrafların
uygun biçimde mali tazminiyle birlikte, uygunsa, kazanç kaybının
tazminine veya yapılan işin karşılığında ücret ve buna tekabül eden
sosyal sigorta primlerinin ödenmesine olanak sağlayacaktır.
3- Yerel
olarak seçilmiş kişilerin
görevleriyle
bağdaşmayacak işlev ve faaliyetler
kanunla veya
temel hukuki
ilkelere göre
belirlenir.
Madde 8
Yerel Makamların Faaliyetlerinin İdari Denetimi
1- Yerel
makamların her türlü idari denetimi ancak kanunla veya anayasa ile
belirlenmiş durumlarda ve yöntemlerle gerçekleştirilebilir.
2- Yerel
makamların faaliyetlerinin idari denetimi normal olarak sadece kanunla
ve anayasal ilkelerle uygunluk sağlamak amacıyla yapılacaktır. Bununla
beraber, üst-makamlar yerel makamları yetkili kıldıkları işlerin
gereğine göre yapılıp yapılmadığını idari denetimine tabi
tutabileceklerdir.
3- Yerel
makamların
idari
denetimi,
denetleyen makamın müdahalesinin
korunması
amaçlanan çıkarların önemiyle orantılı olarak sınırlandırılmasını
sağlayacak
biçimde yapılmalıdır.
Madde 9
Yerel Makamların Mali Kaynakları
1- Ulusal
ekonomik politika çerçevesinde, yerel makamlara kendi yetkileri
dahilinde serbestçe kullanabilecekleri yeterli mali kaynaklar
sağlanacaktır.
2- Yerel
makamların mali kaynakları anayasa ve kanunla belirlenen sorumluluklarla
orantılı olacaktır.
3- Yerel
makamların mali kaynaklarının en azından bir bölümü oranlarını
kendilerinin kanunun koyduğu sınırlar dahilinde belirleyebilecekleri
yerel vergi ve harçlardan sağlanacaktır.
4- Yerel
makamlara
sağlanan
kaynakların dayandığı mali sistemler,
görevin yürütülmesi için gereken harcamalardaki gerçek artışların mümkün
olduğunca izlenebilmesine olanak tanımaya yetecek ölçüde
çeşitlilik
arz etmeli ve esneklik taşımalıdır.
5- Mali
bakımdan daha zayıf olan yerel makamların korunması, potansiyel mali
kaynakların ve karşılanması gereken mali yükün eşitsiz dağılımının
etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik mali eşitleme yöntemlerinin veya
buna eş önlemlerin alınmasını gerektirir. Bu yöntemler ve önlemler yerel
makamların kendi sorumluluk alanlarında kullanabilecekleri takdir
hakkını azaltmayacaktır.
6- Yeniden
dağıtılan kaynakların yerel makamlara
tahsisinin
nasıl
yapılacağı konusunda,
kendilerine
uygun bir biçimde danışılacaktır.
7- Mümkün
olduğu ölçüde, yerel makamlara yapılan
hibeler
belli projelerin finansmanına tahsis edilme koşulu taşımayacaktır.
Hibe verilmesi yerel makamların kendi yetki alanları içinde kendi
politikalarına ilişkin olarak
takdir hakkı
kullanmadaki temel özgürlüklerine halel getirmeyecektir.
8- Yerel
makamlar sermaye yatırımlarının finansmanı için kanunla belirlenen
sınırlar içerisinde ulusal sermaye piyasasına girebileceklerdir.
Madde 10
Yerel Makamların Birlik Kurma ve Birliklere Katılma Hakkı
1- Yerel
makamlar yetkilerini kullanırken, ortak ilgi alanlarındaki görevlerini
yerine getirebilmek amacıyla, başka yerel makamlarla işbirliği
yapabilecekler ve kanunlar çerçevesinde birlikler kurabileceklerdir.
2- Her
devlet,
yerel makamların ortak çıkarlarının korunması geliştirilmesi için
birliklere
üye olma
ve uluslararası yerel makamlar birliklerine katılma
hakkını
tanıyacaktır.
3- Yerel
makamlar,
kanunlarla muhtemelen öngörülen şartlar dahilinde,
başka devletlerin yerel makamlarıyla işbirliği yapabilirler.
Madde 11
Özerk Yerel Yönetimlerin Yasal Korunması
Yerel
yönetimler
kendi yetkilerinin serbestçe kullanımı ile anayasa veya ulusal mevzuat
tarafından belirlenmiş olan özerk yönetim ilkelerine riayetin sağlanması
amacıyla yargı yoluna başvurma hakkına sahip olacaklardır.
II. BÖLÜM
Muhtelif Hükümler
Madde 12
Yükümlülükler
1- Her
Akit Taraf, bu Şart’ın I. Bölümündeki paragraflardan en az 10 tanesi
aşağıdakilerin arasından seçilmek üzere en az 20 paragrafı ile kendisini
bağlı kabul etmeyi taahhüt edecektir:
-
Madde 2,
-
Madde 3,
paragraf 1 ve 2,
-
Madde 4,
paragraf 1,2 ve 4,
-
Madde 5,
-
Madde 7,
paragraf 1,
-
Madde 8,
paragraf 2,
-
Madde 9,
paragraf 1,2 ve 3,
-
Madde 10,
paragraf 1,
-
Madde 11
2- Sözleşmeye
taraf olan her Devlet onay, kabul veya tasvip belgesini tevdi ederken,
bu Maddenin 1. paragraf hükümlerine uygun olarak seçtiği paragrafları
Avrupa Konseyi Genel Sekreterine bildirecektir.
3- Herhangi
bir Taraf Devlet, bu Maddenin 1. paragrafı hükümlerine göre Sözleşmenin
henüz kabul etmemiş olduğu herhangi bir paragrafıyla veya
paragraflarıyla kendini bağlı addedeceğini daha sonraki herhangi bir
tarihte Genel Sekretere bildirebilir.
Sonradan kabul edilen bu tür yükümlülükler, böylece bildirimde bulunan
Akit Tarafın onay, kabul veya tasvip işleminin ayrılmaz bir parçası
addedilecek ve Genel Sekreterin bildirimi aldığı tarihten sonra geçecek
üç aylık süreyi izleyen ayın ilk gününden başlamak üzere aynı etkiyi
taşıyacaktır.
Madde 13
Bu Şart’ın Kapsayacağı Makamlar
İşbu Şart’ta
yer alan özerk yerel yönetim ilkeleri Akit Tarafın ülkesinde mevcut
bulunan yerel makamların tüm kategorileri için uygulanır. Bununla
beraber her bir Akit Taraf, onay, kabul veya tasvip belgesini sunarken,
bu Şart’ın yerel veya bölgesel makamların sadece hangi kategorileri için
uygulanmasını öngördüğünü veya uygulama dışında bırakmayı öngördüğü
kategorileri belirleyebilir. Avrupa Konseyi Genel Sekreterine daha sonra
yapabileceği bildirimlerle, yukarıdakilerden başka yerel veya bölgesel
makam kategorilerini de Şart’ın kapsamına dahil edebilir.
Madde 14
Bilgi Sağlanması
Her Akit Taraf
bu Şart’in hükümlerine uygunluk sağlamak amacıyla kabul ettiği mevzuat
hükümleriyle aldığı öteki önlemler konusuna ilişkin tüm bilgiyi Avrupa
Konseyi Genel Sekreterine iletecektir.
III.
BÖLÜM
Madde 15
İmza, Onay ve Yürürlüğe Girme
1- Bu
Şart Avrupa Konseyi üyesi tüm ülkelerin imzasına açık olacaktır. Onay,
kabul veya tasvip işlemine tabi olacaktır. Onay, kabul veya tasvip
belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdi edilecektir.
2- Bu
Şart Avrupa Konseyi üyesi ülkelerden dördünün bu Şart’la bağlı olmayı
kabul ettiklerini yukarıdaki paragraf hükümlerine uygun olarak daha
sonra bildirmelerinden itibaren geçecek üç aylık süreyi izleyen ayın ilk
günü yürürlüğe girecektir.
3- Bu
Şart’la bağlı olmayı kabul edeceğini daha sonra beyan eden herhangi bir
üye Devlet bakımından, bu Şart onay, kabul veya tasvip belgesinin tevdi
tarihinden sonra geçecek üç aylık bir süreyi izleyen ayın ilk günü
yürürlüğe girecektir.
Madde 16
Topraklara İlişkin Hüküm
1- Herhangi
bir Devlet, imzalama sırasında veya onay, kabul veya tasvip belgesini
tevdi ederken bu Şart’ın uygulanacağı toprak ya da toprakları
belirleyebilir.
2- Herhangi
bir Devlet daha sonraki herhangi bir tarihte yapacağı ve Avrupa Konseyi
Genel Sekreteri’ne muhatap bir beyanla, bu Şart’ın uygulanma alanını
beyanda belirleyeceği başka herhangi bir toprağı teşmil edebilir. Şart,
bu tür topraklar için, bu beyanın Genel Sekreterin eline geçtiği
tarihten sonra geçecek 3 aylık süreyi izleyen ayın ilk günü yürürlüğe
girecektir.
3- Yukarıdaki
iki paragraf çerçevesinde yapılan herhangi bir beyan, bu beyanda
belirlenen herhangi bir toprak bakımından, Genel Sekretere hitaben
yapılacak bir bildirim ile geri çekilebilir. Bu geri çekme, Genel
Sekreterin bu bildirimi aldığı tarihten sonra geçecek altı aylık süreyi
izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Madde 17
Çekilme
1- Herhangi
bir Taraf, kendisi bakımından bu Şart’ın yürürlüğe girişini izleyen
beş
yıllık bir sürenin geçmesinden sonra,
bu
Şart’tan çekilebilir.
Bu durumlarda,
Avrupa Konseyi Genel Sekreterine altı ay önce bildirimde bulunulacaktır.
Bu tür çekilmeler, Taraf Devlet sayısının dörtten az olmaması koşuluyla
diğer Taraf Devletler bakımından Şart’ın geçerliliğini etkilemeyecektir.
2- Yukarıda
paragrafta belirlenen hükümler çerçevesinde herhangi bir Taraf Devlet,
12. maddenin 1. paragrafında öngörülen sayı ve tipteki paragraflarla
bağlı olduğu sürece, Şart’ın I. Bölümünün herhangi bir paragrafından
çekilebilir. Herhangi bir Taraf Devlet bir paragraftan çekilerek 12.
maddenin 1. paragrafının gereğini karşılamayan bir duruma geliyorsa,
Şart’ın kendisinden de çekilmiş sayılacaktır.
Madde 18
Bildirimler
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri :
a) Her
imzalamayı;
b) Tüm onay, kabul veya tasvip belgelerinin tevdiini;
c) Bu Şart’ın 15. madde hükümlerine göre her yürürlüğe giriş tarihini;
d). 12. Maddenin 2. ve 3. paragraflarının hükümlerinin uygulanması
çerçevesinde alınan her bildirimin;
e) 13. Maddenin hükümlerinin uygulanması çerçevesinde alınan her
bildirimi;
f) Bu Şart’a ilişkin diger herhangi bir işlem, bildirim veya yazişmayi
Avrupa Konseyi üyesi Devletlere bildirecektir.
Yukarıdaki hükümleri kabul zımnında gereği gibi yetkili kılınmış aşağıda
imzaları bulunanlar işbu Şart’ı imzalamışlardır.
Avrupa Konseyi
arşivlerinde saklanacak işbu Sözleşme, Ingilizce ve Fransızca olarak ve
her iki metin de aynı derecede geçerli olmak üzere, tek nüsha halinde 15
Ekim 1985 tarihinde Strasbourg’da düzenlenmiştir. Avrupa Konseyi Genel
Sekreteri Avrupa Konseyi üyesi Devletlerin her birine buŞart’ın aslına
uygun suretlerini iletecektir.
AVRUPA
YEREL YÖNETİMLER ÖZERKLİK ŞARTININ ONAYLANMASININ
UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN
Kanun No :
3723
Kabul Tarihi : 8.5.1991
Resmi Gazete : 21.5.1991 - 20877
Madde 1- Avrupa
Konseyi çerçevesinde hazırlanan ve Türkiye tarafmdan 21.11.1988
tarihinde Strasburg’da imzalanan Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik
Şartının 12 nci maddesinin 1 numaralı fıkrasına göre;
a) 2 ve 5 inci
maddelerinin,
b) 3, 7 ve 8 inci maddelerinin 1 ve 2 numaralı fıkralarının,
c) 4 üncü maddesinin 1, 2, 3, 4 ve 5 inci numaralı fıkralarının,
d) 6 ncı maddesinin 2 numaralı fıkrasının,
e) 9 uncu maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 8 numaralı fıkralarının,
f) 10 uncu maddesinin 1 numaralı fıkrasının,
Kabul edilerek onanması uygun bulunmuştur.
Madde 2- Avrupa
Yerel Yönetimler Şartının 12 inci maddesinin 3 numaralı fıkrası
gereğince bu şartın diğer maddelerinin veya fıkralarının bilahare
kabulünü beyana Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Madde 3- Bu
kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 4- Bu
kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
