|
(Türk Ticaret Kanunu)
III. Teknolojik Gelişmeler
İnternetin günlük hayata sıra dışı bir hızla girip her alanda
kullanılır hâle gelmesi hukuku da
etkilemiştir. Sözleşmelerin kurulmalarından başlayarak, belgelerin
elektronik ortamda
oluşturulmasına ve saklanmasına başlanması; şeffaflığın bu yoldan
en üst düzeyde sağlanabilmesi;
şirketlerde organların toplantılarına ilişkin çağrılarının e-posta
ile yapılması, toplantıya katılmanın,
öneri sunmanın, oy kullanmanın aynı yolla gerçekleştirilmesi
kanun koyucuları kanunlarda değişiklik
yapmaya yöneltmiştir. Almanya, Fransa ve İskandinav ülkeleri başta
olmak üzere birçok ülke,
2000'den beri e-postayı, e-ticareti ve yönlendirilmiş e-mesajı (TK
m. 1502) ticaretin bir parçası
haline getirmişlerdir. Tasarı'nın bu gelişmeyi yansıtması
gereklidir.
D) Elektronik işlemler ve bilgi toplumu hizmetleri
I - Web sitesi |
MADDE 1502. – (1) Her sermaye şirketi bir Web sitesi oluşturmaya
ve sitenin belirli bir bölümünü,
şirketin kanunen yapması gereken ilânlarına, pay sahipleri ve
ortakları açısından önem taşıyan
açıklamalarına, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarının
hazırlıkları ve yapılması ile ilgili,
ortaklara sunulması gereken belgelerin açıklanmasına, bu kurullara
ilişkin davetlerin yapılmasına, oy
verme, şeffaflık ve kamuyu aydınlatma yönünden zorunlu ve bilgi
toplumu bağlamında yararlı
görülen hizmet ve bilgilerin sunulmasına, bilgi almaya yönelik
sorulara, verilen bilgiye ve benzeri
diğer işlemler ile bu kanunda ve diğer kanunlarda pay sahiplerinin
veya ortakların aydınlatılmasının
öngörüldüğü konulara tahsis etmek zorundadır. Ayrıca, finansal
tabloları, bunların dipnotları, yıllık
rapor, yönetim kurulunun kurumsal yönetim ilkelerine ne oranda
uyulduğuna ilişkin yıllık değerleme
açıklaması, denetçinin, özel denetçinin, işlem denetçilerinin
raporları ve yetkili kurul ve bakanlıkların
istedikleri pay sahiplerinin ve sermaye piyasasını ilgilendiren
konulara ilişkin olarak şirketin cevap ve
bildirimleri ve diğer ilgili hususlar şirketin web sitesinde
yayınlanır. Bu hükümdeki yükümlülüğe
uymama, kanuna aykırılığın ve yönetim kurulunun görevini yerine
getirmemesinin bütün sonuçlarını
doğurur. Ceza hükümleri saklıdır. Finansal tabloları ile her türlü
rapor üç yıl sitede kalır.
(2) Web sitesinin bilgi toplumu hizmetlerine ayrılmış kısmının
ticaret siciline kaydı da dahil olmak
üzere, bu maddenin amaçlarına tahsis edilmiş bulunan bu kısmının
herkese açık nitelik taşıdığı,
burada yer alan mesajlar ile bilgilerin ilgililere yönlendirilmiş
açıklamalar ve hukukî iradeler olduğu,
sitenin bu kısmına ulaşılmasının usul ve esasları ile ilgili diğer
hususlar Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından bir yönetmelikle düzenlenir.
(3) Web sitesinin bu maddenin amaçlarına tahsis edilmiş kısmında
yayımlanan bilgilerin başına
parantez içinde “yönlendirilmiş mesaj” ibaresi konulur. Bu ibareli
mesaj ancak Kanuna ve yukarıda
anılan yönetmeliğe uyulmak suretiyle değiştirilebilir. Tahsis
edilen kısımda yer alan bir mesajın
yönlendirildiği karinedir.
(4) Yönlendirilmiş mesajların basılı şekilleri 82 nci madde
uyarınca ayrıca saklanır. Web sitesinde
yer alacak bilgiler metin haline getirilip şirket yönetimince
tarih ve saati gösterilerek noterlikçe onaylı
bir deftere sıra numarasına göre yazılır veya yapıştırılır. Daha
sonra sitede yayınlanan bilgilerde bir
değişiklik yapılırsa, değişikliğe ilişkin olarak yukarıdaki işlem
tekrarlanır.
II - Beyanlar, belgeler ve senetler
MADDE 1503. – (1) Tarafların açıkça anlaşmaları ve 18 inci
maddenin üçüncü fıkrası saklı kalmak
şartıyla, ihbarlar, ihtarlar, itirazlar ve benzeri beyanlar;
fatura, teyid mektubu, iştirak taahhütnamesi,
toplantı çağrıları ve bu hüküm uyarınca yapılan elektronik
gönderme ve elektronik saklama
sözleşmesi, elektronik ortamda düzenlenebilir, yollanabilir,
itiraza uğrayabilir ve kabul edilmişse
hüküm ifade eder.
III - Güvenli elektronik imza
MADDE 1504 – (1) Poliçe, bono, çek makbuz senedi, varant ve
kambiyo senetlerine benzeyen
senetler güvenli elektronik imza ile düzenlenemez. Bu senetlere
ilişkin arz, kabul, aval gibi senet
üzerinde gerçekleştirilen işlemler güvenli elektronik imza ile
yapılamaz.
(2) Konişmentonun, taşıma senedinin ve sigorta poliçesinin imzası
elle, faksimile baskı, zımba,
ıstampa, sembol şeklinde mekanik veya elektronik herhangi bir araç
ile de atılabilir.
Düzenlenledikleri ülke kanunlarının izin verdiği ölçüde bu
senetlerde yer alacak kayıtlar el yazısı,
telgraf, teleks, faks ve elektronik diğer araçlarla yazılabilir,
oluşturulabilir, gönderilebilir.
(3) Güvenli elektronik imzanın yabancı ülkelerde yaygınlık kazanıp
kullanıldığının Adalet Bakanlığı
tarafından belirlenmesi halinde poliçe, bono, çek, makbuz senedi
varant ve kambiyo senetlerine
benzeyen diğer senetlere ilişkin yasak Adalet Bakanlığının önerisi
üzerine Bakanlar Kurulunca
kaldırılıp aynı bakanlığın önerisine göre bir tüzükle
düzenlenebilir.
IV - Elektronik ortamda yönetim kurulu ve genel kurul
1. Genel olarak
MADDE 1505. – (1) a) Sermaye şirketlerinde müdürler kurulu ve
yönetim kurulu üyelerinin,
öngörülen belirli durumlarda, kurul toplantılarına görüntü ve ses
aktarılması yoluyla katılabilmeleri ve
oy vermeleri esas sözleşme veya şirket sözleşmesiyle
düzenlenebilir.
b) Kollektif, komandit, limited ve sermayesi paylara bölünmüş
şirketlerde, şirket sözleşmesinde ve
esas sözleşmede öngörülerek elektronik ortamda ortaklar kuruluna
ve genel kurula katılma, öneride
bulunma ve oy verme fiziki katılımın öneride bulunmanın ve oy
vermenin bütün sonuçlarını doğurur.
c) Yukarıda öngörülen hallerde, elektronik ortamda oy
kullanabilmek için, şirketin bu amaca
özgülenmiş bir Web sitesine sahip bulunulması, ortağın bu yolda
talepte bulunması elektronik ortam
araçlarının etkin katılmaya elverişliliğinin bir teknik raporla
kanıtlanıp bu raporun tescil ve ilân
edilmiş olması, oy kullananların kimliklerinin saklanması gerekir.
d) Yukarıda anılan şirketlerde esas sözleşme veya şirket
sözleşmesi gereği şirket yönetimi, bu yolla
oy kullanmanın bütün şartlarını gerçekleştiriri ve ortağa gerekli
bütün araçları sağlar.
e) Yukarıdaki hükümler çerçevesinde oyun gerçek sahibi tarafından
kullanılmasına ve uygulamaya
ilişkin kurallar Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
(2) a) Anonim şirketlerde genel kurullara elektronik ortamda
katılma, öneride bulunma, görüş
açıklama ve oy verme, fizikî katılmanın ve oy vermenin bütün
hukukî sonuçlarını doğurur. Bu
hükmün uygulanması esasları bir Bakanlar Kurulu Tüzüğü ile
düzenlenir. Tüzükte, genel kurula
elektronik ortamda katılmaya ve oy vermeye ilişkin esas sözleşme
hükmünün örneği yer alır.
Anonim şirketler Tüzükten aynen aktarılacak olan bu hükümde
değişiklik yapamazlar. Tüzük ayrıca
oyun gerçek sahibi veya temsilcisi tarafından kullanılmasını
sağlayan kurallar ile 407 nci maddenin
üçüncü fıkrasında öngörülen komiserlerin bu hususa ilişkin
yetkilerini içerir.
b) Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesi ile birlikte genel kurullara
elektronik ortamda katılma ve oy
kullanma sisteminin uygulanması pay senetleri borsaya kota edilmiş
şirketlerde zorunlu hale gelir.
(3) Birinci fıkranın (e) bendindeki yönetmelik ile pay sahibinin
temsilcisine Web sitesi aracılığıyla
talimat vermesi esas ve usulleri düzenlenebilir.
2. Uygulama kuralları
MADDE 1506. – (1) Elektronik ortamı kullanmak isteyen ortaklar,
pay sahipleri ve yönetim kurulu
üyeleri e-posta adreslerini şirkete bildirirler.
Uygulamaya geçilmezse yaptırımlar;
Madde 562- |
l) 1502 nci maddede öngörülen Web sitesini bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden itibaren üç ay
içinde oluşturmayan veya Web sitesi mevcut ise aynı süre içinde
gerekli tahsisi yapmayan anonim
şirket yönetim kurulu üyeleri, limited şirket müdürleri ve
sermayesi paylara bölünmüş anonim
şirkette komandite ortaklar altı aya kadar hapis ve yüz günden
üçyüz güne kadar adlî para cezasıyla
ve aynı madde uyarınca Web sitesine konulması gereken içeriği
usulüne uygun bir şekilde
koymayan bu bentte sayılan failler üç aya kadar hapis ve yüz güne
kadar adlî para cezasıyla
cezalandırılırlar.
|