DEPREM ÖLDÜRMEZ, HATALI BİNALAR ÖLDÜRÜYOR

Fatih belediyemizin imardan sorumlu yetkili birimlerinin duyarsızlığı olası bir depremde can ve mal kaybını kat be kat arttıracaktır. Bu vahim ihmal, B1 (Zayıf kat) düzensizliği ) olarak tabir edilen imar planı terk edilerek, katların yapısı bozularak, duvar ve kolon kaldırma şeklinde ortaya çıkan uygulamalardır.

Fatih ilçemizdeki mevcut bina stoku %80'i 30 yılın üzerindedir, büyük bölümü yığma - kagir beton arakatlı binalardan oluşur, ikinci olarak karkas - betonarme binalar gelmektedir.

Tarihi dokusunu kısmen koruyan Haliç, Marmara sahil kesimindeki kagir binalar beton arakatlı değildir, arakatlar ahşap ve çelik putrel bağlantılar arası tuğla malzeme ile örülmüştür.

Fatih belediyemiz SİT uygulaması nedeniyle bu tarihi binalarda yapılan tadilatları ruhsatlandırma yetkisine sahip değildir. koruma kurulları müktesebatını ağır bulan mülk sahipleri binalarında keyfiyet en tadilatlar yapmaktadır.

Diğer beton arakatlı kagir, ortalama yaşları otuz yılın çok üstünde olan bu dolgu tuğla, betonarme yığma binalarda yapılan tadilatları ise takip edememektedir.

 Bu tür binalarda her türlü tadilatı amele müdahalesi ile gerçekleştirmekte, binaların taşıyıcı duvarları + kolonları sökülmektedir. Sökülen taşıyıcı unsurlar binanın mukavemetini azami etkilemekte, deprem riskini %100 arttırmaktadır.

Fatih belediyemiz bu konuda hiçbir yaptırım uyguladığına şahit değiliz, her köşe başında terk edilen tadilat artığı molozları takip etmekte, Belediye görevlilerince alandan uzaklaştırma ücreti tahsil edilen molozlar döküm alanlarına sorunsuz taşınmaktadır.

Bu tadilat artığı molozlar alınırken, tadilatı yapan mülk sahibine hangi plan ve yetkili denetiminde nasıl bir tadilat yapıldığı sorulmamaktadır. Belediyemiz bu duyarsızlığı ile kahinliğini her fırsatta üstlendiği olası bir depremde en fazla can ve mal kaybına sebep olacak bir uygulamaya göz yumuyor demektir.

Mülk sahipleri bilgisizlik nedeniyle, kendi malına ve canına mal olacak bu uygulamayı yaparken hiçbir cezai işlemle karşılaşılmaması kendisince meşruiyet duygusu oluşturmaktadır. Bunun vebali ise doğrudan Fatih belediyemize aittir.

Belediyemiz acilen bu tür binaların denetimine çıkmalı, mevcut geçerli planlarla evler, dükkânlar gezilmeli, yasadışı kaldırılan duvar ve kolanlar acilen telafi edilmelidir.

Çevremizde yüzlerce binada duvar kaldırma- kolan kesme uygulamasına şahit olmaktayız, belediye idaremizden bu duruma müdahale edilen bir uygulama görmez isek, her biri bir facia habercisi olan uygulamaları tek tek fotoğraf ve adresleri ile paylaşmaktan çekinmeyeceğiz.

Belediye yetkililerimizi bu konuda ciddiyetle göreve çağırıyor, Vatandaşlarımızın zaten ekonomik ömrünü doldurduğu iddia edilen, imar afları ile iskân alınmış, plansız projesiz inşa edilmiş, binalarını inşaat tekniklerinde olmayan müdahalelerle ölüm + cinayet vesilesi olacak uygulamalardan vazgeçsinler.

İNŞAAT UZMANLARININ KONU HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ:

Hangi ülkede olursa olsun, geçmiş depremlerde vuku bulan bina hasarları incelendiğinde, tipik olarak zemin katlarındaki yığma dolgu duvarlar ı, üst katlardaki yığma dolgu duvarlara nazaran hiç veya çok az olan binaların, zemin kat hizasında büyük hasar gördüğüne şahit oluruz. Çünkü yığma dolgu duvarlarından yoksun olan zemin katın yatay deplasmanlara karşı direnci, yığma dolgu duvarları bakımından zengin olan üst katlara göre çok azdır. Bu yüzden düşey yönde rijitlik süreksizliği bulunan katlara zayıf kat denir. Zemin kat yüksekliğinin üst katlara nazaran daha fazla olması da, zayıf kat düzensizliği yaratır. Mağaza, restoran ve banka gibi çeşitli ticari fonksiyonlara geniş alanlar sağlayabilmek için, dolgu duvar örülmeyen ve/veya kat yüksekliği göreceli olarak büyük olan zemin katlar, çok katlı binalarda deprem hasarlarının odak noktasıdır.

---------------------------

Binaların giriş katlarında, genellikle mağaza, restoran, banka v.b. gelir getirici amaçlar nedeni ile dolgu bölme duvarlar örülmez. Dolayısı ile, böyle binalarda giriş katı, yanal ötelenmeler bakımından, üst katlara nazaran, relatif olarak önemli ölçüde zayıf olur. Bu çalışmada, önce zayıf katlı binalar ın ABD, Japonya, Meksika ve ülkemizde vuku bulan depremlerde uğradığı hasar ve yıkılmalardan örnekler verilmiştir. Daha sonra, bir giriş katının zayıf veya yumuşak olarak nitelendirilebilmesi için, Deprem Yönetmeliğimizin ( TDY-2007 ) önerdiği kriterlerin yetersiz ve yanıltıcı olduğu, 1999 Kocaeli depreminde hasar görmüş bina örnekleri üzerinde açıklanmıştır. Son olarak, yetersiz ve yanıltıcı olan kriterlerin düzeltilebilmesi için ve ayrıca zayıf / yumuşak kat düzensizliğinin giderilebilmesi için öneriler verilmiştir.

----------------------------

Altında dükkân bulunan çok katlı yapılarda, B1 (Zayıf kat) düzensizliğini önleyecek şekilde minimum taşıyıcı sistem elemanı alanı oranı (Kolon+ Perde alanı) belirlenmek suretiyle (%2 olabilir) B1 düzensizliğinin önüne geçilmelidir. 19Mayıs2011 tarihinde Kütahya/Simav’da meydana gelen depremde hasar gören yaklaşık 2000 adet binanın %90’ı B1 düzensizliği nedeniyle hasar gördüğü unutulmamalıdır.

------------------------------

Yığma binaların imalatında kullanılan tuğlaların Türk standartlarına çoğunlukla uygun olmaması, fonksiyon değişikliklerinde bilinçsizce duvarları kaldırma ve yerlerini değiştirme uygulamaları yapıldığı ve bunun kontrol edilmesinin mümkün olmadığı gibi etkenler dikkate alınarak en azından İlimiz yerelinde yığma yapı yapılmasının engellenmesi gerekmektedir.