İSTANBUL İÇİN SON UNESCO KARARI
 

·           UNESCO: İSTANBUL'UN TARİHİ ALANLARI HÂLÂ TEHLİKE ALTINDA

·           SİVİL TOPLUM: İSTANBUL'U KORUMAYA HAZIRIZ

“Taraf Devlet'ten 1 Şubat 2011 tarihine kadar, Dünya Miras Komitesi'nin 2011'deki 35. toplantısında incelenmek üzere, çevre etki değerlendirme raporunun (“uluslaralarası nitelikte bağımsız uzmanlarca 15 Ekim 2010'a dek sonuçlandırılacak ÇED raporu") sonuçları ışığında ve diğer konularda esaslı ilerleme olmaz ise söz konusu mirasın Dünya Tehlike Altındaki Miras Listesi'ne alınma olasılığını da göz önünde tutarak, yukarıda sayılan konulara dair ayrıntılı bir rapor sunmasını talep etmektedir.” İşte UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin İstanbul ile ilgili kararı bu maddeyle son buluyor.

25 Temmuz ile 3 Ağustos 2010 arasında Brezilya’da gerçekleştirilen 34. Toplantıda Komite geçenlerde basınımızda çıkan haberlerin aksine, 1985'ten bu yana Dünya Miras Listesi'ne dahil olan İstanbul'un tarihi yarımadasının kabul görmüş evrensel koruma standartlarına göre korunmadığına ancak, “Tehlike Altındaki Miras Listesi”ne düşürülmeden önce son dakikada verilen taahhüt ve teminatların inceleneceğine karar verdi.

Komite 34 COM 7B.102 sayılı kararında 2000 yılından bu yana tarihi alanların korunması konusundaki zaaflarla ilgili raporlarının tümüne atıfta bulunarak İstanbul'a altı ay mühlet verdi. Komite'nin İstanbul'u “Tehlike Altındaki Miras Listesi”ne düşürme teklifini içeren

1 Haziran 2010 tarih ve WHC-10/34 COM 7B sayılı raporunun açıklanmasından sonra Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Kültür ve Dışişleri bakanlıklarının ortak çalışmaları sonucunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi, o zamana kadar veremediği bir dizi taahhüdü UNESCO'ya sundu. Ekte bulunan 34 COM 7B.102 sayılı kararda Komite'nin teşhisleri ve verilen taahhütler sıralanıyor. Boynuzlu Haliç Köprüsü projesinin değiştirilmesi için verilen son tarih ise 15 Ekim 2010.

İstanbul ve Türkiye'nin bilim, sanat ve kültür çevreleri kronik bir hale gelmiş koruma zaafları sorununa UNESCO'dan da önce dikkat çekerdi, bugün de aynı duyarlılığı taşıyor. Aşağıda sayılan kurumlar İstanbul'un Avrupa Kültür Başkentliğinden birkaç ay sonra “Tehlike Altındaki Miras Listesi”ne düşme olasılığının kader olmadığını düşünüyor. Kentin her geçen gün derinleşen altyapısal, kültürel ve beşerî erozyonuna karşı duracak, kamu, özel, sivil, bütün paydaşları bir araya getirerek politika üretecek bir “İstanbul Kültür Mirası Platformu” ile güç birliği sağlanması çağrısında bulunuyor. Platform'un ilk işlevi ise 1 Şubat 2011 son tarihinin en etkin şekilde değerlendirilmesi için kolları sıvamak, verilen taahhütleri izlemek, yapılacak çalışmalara dahil olmak ve bu amaçla kamuoyu bilinci oluşturmak olacak.

Anadolu Kültür

Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi

Başak Kültür ve Sanat Vakfı

Europa Nostra Türkiye Girişim Grubu

Fener, Balat, Ayvansaray Mülk Sahiplerinin ve Kiracılarının Haklarını Koruma ve Sosyal Yardımlaşma Derneği (FEBAYDER)

ICOMOS

İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı (İKSV)

İnsan Yerleşimleri Derneği

İstanbul Kültür Forumu

İstanbul S.O.S.

Kültür Bilincini Geliştirme Vakfı

Sulukule Platformu

Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi

Tarih Vakfı

TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

TMMOB Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi

Turizm Araştırmaları Derneği (TURAD)

Prof.Dr. Cevat Erder, Prof.Dr. Deniz İncedayı, Doç.Dr. İclal Dinçer

Bilgi İçin:Kültür Bilincini Geliştirme Vakfı /kultur@kulturbilinci.org

(212) 347 24 25/(212) 347 24 26/(212) 216 17 26/(212) 216 16 68/

(212) 347 63 89/ (533) 392 82 49

 Not: Olası ‘yanlış çeviri’ tartışmalarına girmemek için UNESCO’nun İstanbul kararını İngilizce olarak da ekte sunuyoruz.
Önemli: Bu durum İBB başkanlığı sitesinde nasıl yayınladı BAKINIZ
http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/Pages/Haber.aspx?NewsID=18632

            34 COM 7B.102  Rev 3

Brasilia  Orijinali: İngilizce

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER EĞİTİM, BİLİM VE KÜLTÜR KURUMU

DÜNYA KÜLTÜREL VE DOĞAL MİRASININ KORUNMASINA DAİR SÖZLEŞME

DÜNYA MİRASI KOMİTESİ

Otuz dördüncü oturum, Brasilia, Brezilya  25 Temmuz – 3 Ağustos 2010

Gündem Maddesi:               7B

Revize Edilmiş Taslak Karar:   34 COM 7B.102 REV 3

Sunanlar: Rusya Federasyonu + İsviçre
KABUL EDİLDİĞİ SAAT: 19:05
Tarih : 29 Temmuz 2010 , saat 19:00

1.       WHC-10/34.COM/7B sayılı dokümanı inceleyen,

2.       32. (Quebec City, 2008) ve 33. (Seville, 2009) oturumlarında alınan 32 COM 7B.110 ve 33 COM 7B.124 sayılı kararları göz önünde bulunduran,

3.       2009 Dünya Mirası Merkezi / ICOMOS ortak reaktif izleme heyetinin 33. oturumda (Seville, 2009) desteklenen önerilerini de ayrıca dikkate alan,

Dünya Mirası Komitesi,

4.       Devlet Tarafının, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde bir “UNESCO Dünya Mirası Sit Alanları ve Sit Yönetim Müdürlüğü” kurduğunu kaydetmiştir;

5.       Yönetim Planının kaleme alınmasında ilerleme sağlanmış olduğunu ve ayrıca Devlet Tarafının Yönetim Planını 1 Şubat 2011 tarihine kadar tamamlamayı taahhüt ettiğini de kaydetmiştir;

6.       Dünya Mirasına dahil varlıkların kapsamı ve değeri konusunda paydaşları ve yerel toplulukları bilinçlendirme çalışmalarını ve ayrıca Devlet Tarafının bu çalışmaları Yönetim Planı çerçevesine dahil etmeyi taahhüt ettiğini de kaydetmiştir;

7.       Ahşap Osmanlı evlerinin korunması için İstanbul 2010 Ajansı, Ulusal Ahşap Birliği, ve KUDEB tarafından müştereken yürütülen çalışmaları ve ayrıca Devlet Tarafının genel yönetim planının bir parçası olarak bütüncül bir koruma ve rehabilitasyon stratejisi veya programı geliştirme taahhüdünü de kaydetmiştir;

8)      Dünya Mirası Merkezi / ICOMOS ortak reaktif izleme heyetlerinin (2006, 2008, 2009) imar projeleri ile ilgili önerilerini tekrarlamakta ve 5366 sayılı “Yıpranan Tarihi Ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması Ve Yaşatılarak Kullanılmasi Hakkında Kanun” çerçevesinde teklif edilen kentsel dönüşüm projelerinde, bu projelere kültür varlıklarının niteliklerine uygun koruma planlarının dahil edilmesi yönünde yapılan değişikliklerin oldukça ufak ölçekte kalmasından duyduğu endişeyi ifade etmektedir;

9)      Dünya Mirası Komitesince istenen genel Trafik Planının Devlet Tarafınca sağlanmamış olmasını üzüntüyle karşılamakta ve trafikteki artışın tarihi yarımada üzerinde yaratabileceği etkilerden duyduğu endişeyi ifade etmektedir;

10.     Marmaray Demiryolu Tüp Tüneli ve Boğaz Geçişi Motorlu Araç Tüneli Projesinin istenen detaylarının sağlanmamış olmasını da üzüntüyle karşılamakta olup Devlet Tarafının süregelen Marmaray Demiryolu Tüp Tüneli projesi hakkında konuyla ilgili bilgileri ve tasarımının erken bir aşamasında bulunan ve ilgili makamlarca henüz onaylanmamış olan Boğaz Geçişi Motorlu Araç Tüneli Projesinin detaylarını ve bu projenin kültür mirasının Olağanüstü Evrensel Değeri üzerindeki olası etkilerine ilişkin spesifik değerlendirmeleri sağlamaya devam etme taahhüdünü kaydetmiştir;

11.     Four Seasons Oteli ek bina inşaatının iptal kararını memnuniyetle karşılamakta ancak önemli arkeolojik kalıntıların hava şartlarına uzun süre maruz kalmasından endişe duymaktadır. Komite bununla birlikte Devlet Tarafının bu kalıntıların yeterli derecede korunmasını sağlamayı taahhüt ettiğini ve bu yönde adımlar atmış olduğunu da kaydetmiştir;

12.     Haliç üzerine inşası teklif edilen yüksek ayaklı metro asma köprüsünün Operasyonel Esasların 179(b) fıkrasında belirtildiği üzere kültür varlıklarının Olağanüstü Evrensel Değerini ve bütünlüğünü geriye döndürülemez biçimde etkileyebileceğini düşünmekte; Süleymaniye Camisinin konumu ve tarihi yarımadanın genel silueti başta olmak üzere kültür varlıklarının Olağanüstü Evrensel Değerini güvenceye alma maksadıyla 33 COM 7B.124 sayılı karar doğrultusunda Devlet Tarafınca “Kültürel Dünya Mirası Varlıkları Üzerinde Yapılacak Miras Etki Değerlendirmelerine İlişkin ICOMOS Yönergesi” dokümanında yer alan metodolojinin kullanıldığı bir Bağımsız Çevre Etki Değerlendirmesi yaptırılmakta olduğunu kaydetmekte; ve alternatif çözümleri ve bunların etki değerlendirmelerini de içermesi gereken bu değerlendirmenin sonuçlarının 15 Ekim 2010 tarihine kadar Dünya Mirası Merkezine sağlanmasını Devlet Tarafından istemektedir.

13.     Konu hakkında paydaşlar arasında devam etmekte olan tartışmaları da ayrıca kaydetmiştir;

14.     Devlet Tarafını aşağıdaki tedbirleri almaya hararetle teşvik etmektedir:

 a) Kültür varlıklarının Olağanüstü Evrensel Değerinin korunması için Dünya Mirası Komitesinin 33. oturumunda ve ayrıca 2009 Dünya Mirası Merkezi / ICOMOS ortak reaktif izleme heyeti tarafından da istenen kapsamlı bir yönetim planının Danışma Kurullarınca gözden geçirildikten sonra kabul edilmesi;

b) Kentsel dönüşüm projeleri de dahil olmak üzere ulaşım ve diğer altyapı projelerini kapsayan tüm büyük ölçekli projelerde bu projelerin kültür varlıklarının Olağanüstü Evrensel Değeri üzerinde olumsuz etkiler göstermemesini sağlamaya yönelik sıkı bir miras etki değerlendirmesi sürecinin tatbik edilmesi;

c) Kültür varlıklarının başlıca hassas ögeleri olan Osmanlı tarzı ahşap evler ile Teodosyus surlarının korunması ve bunların muhafazası ve rehabilitasyonu için bir programın kabul edilmesi;

d) Geriye dönük Olağanüstü Evrensel Değer Bildirgesinin kabul edilmesi;

15.     Çevre etki değerlendirmesinin sonuçları, ve diğer önlemler açısından da kayda değer bir ilerlemenin gerçekleştirilmemiş olmasının ışığında, kültür varlıklarının Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesine dahil edilip edilmemesi kararının mütalaa edilmesi için Devlet Tarafının yukarıdaki hususlar hakkındaki ayrıntılı bir raporu Dünya Mirası Merkezinin 2011 yılında yapılacak 35. oturumunda incelenmek üzere 1 Şubat 2011 tarihine kadar Dünya Mirası Merkezine ulaştırmasını istemektedir.

            34 COM 7B.102  Rev 3

Brasilia, Original: English

UNITED NATIONS EDUCATIONAL, SCIENTIFIC
AND CULTURAL ORGANIZATION

CONVENTION CONCERNING THE PROTECTION OF
THE WORLD CULTURAL AND NATURAL HERITAGE

WORLD HERITAGE COMMITTEE

Thirty-fourth session

Brasilia, Brazil

25 July – 3 August 2010

Item of the Agenda:             7B

Revised Draft Decision:   34 COM 7B.102 REV 3

Submitted by:       Russian Federation & Switzerland

ADOPTED AT 19:05 p.m.

Date : 29 July 2010 , 7.00pm

The World Heritage Committee,

1.       Having examined Document WHC-10/34.COM/7B,

2.       Recalling Decisions 32 COM 7B.110 and 33 COM 7B.124 adopted at its 32nd (Quebec City, 2008) and 33rd (Seville, 2009) sessions respectively,

3.       Also recalling the recommendations of the 2009 joint World Heritage Centre / ICOMOS reactive monitoring mission, endorsed at its 33rd session (Seville, 2009),

4.       Notes that the State Party has established a “UNESCO World Heritage Sites and Site Management Directorate” in the Ministry of Culture and Tourism;

5.       Also notes that further progress has been made in the drafting of the Management Plan and further notes the commitment of the State Party to complete the Management Plan by 1^st February 2011;

6.       Acknowledges the efforts in awareness raising on the scope and value of the World Heritage property among stakeholders and local communities and also notes the commitment of the State Party to incorporate these efforts within the framework of the Management Plan.

7.       Further notes the efforts of the joint initiative with the Istanbul 2010 Agency and the National Timber Association and KUDEB regarding the preservation of the Ottoman timber houses and also notes the commitment expressed by the State Party  to develop an holistic conservation or rehabilitation strategy or programme as part of the overall management plan;

8)      Reiterates the recommendations of the joint World Heritage Centre / ICOMOS reactive monitoring missions (2006, 2008, 2009) concerning development projects and expresses its concern that only minor modifications appear to have been made to urban renewal projects proposed within the framework of Law 5366 for the “Preservation by Renovation and Utilization by Revitalisation of deteriorated Immovable Historical and Cultural Properties” to incorporate conservation plans appropriate for the property;

9)      Regrets that the State Party has not provided any details of the overall Traffic Plan as requested by the World Heritage Committee, and expresses its concern about the potential impacts of increased traffic on the historic peninsula;

10.     Also regrets that details of the Marmaray Rail Tube Tunnel and the Bosphorus Transition Tunnel Project for Motor Vehicle have not been provided as requested, and notes the commitment expressed by the State Party to continue to provide  relevant information on the ongoing Marmaray Rail Tube Tunnel project  and details and specific heritage impact assessments addressing potential impacts on the Outstanding Universal Value of the property, when available for the Bosphorus Transition Tunnel  Project for Motor Vehicles, which is at an early design stage and has not yet been approved by the relevant bodies;

11.     Welcomes the decision to cancel the additional building of the Four Season Hotel, but remains concerned about the prolonged exposure to weather conditions of the important archaeological remains notes that  the State Party is committed and has proceeded to take up measures for their adequate conservation;

12.     Considers that the proposed construction project for a metro bridge with towering cable-stay structures across the Golden Horn might have the potential to irreversibly impact on the Outstanding Universal Value and integrity of the property, in accordance with Paragraph 179 (b) of the Operational Guidelines; notes that an Independent Environmental Impact Assessment has been commissioned by the State Party in accordance with decision 33 COM 7B.124, to be carried out using the methodology of the “ICOMOS Guidance on Heritage Impact Assessments for Cultural World Heritage Properties” document so as to ensure the safeguarding of the Outstanding Universal Value of the property, in particular on the setting of the Süleymaniye Mosque and on the overall skyline of the historic peninsula; requests the State Party to provide the results of this assessment which should also include alternative solutions and their impact assessments by 15 October 2010, to the World Heritage Center.

13.     Further notes the ongoing discussions between stakeholders on the issue;

14.     Strongly urges the State Party to also implement these measures:

 a) A comprehensive management plan is adopted after review by the Advisory Bodies to sustain the Outstanding Universal Value of the property, as requested by the World Heritage Committee at its 33rd session and the 2009 World Heritage Centre/ICOMOS joint reactive monitoring mission;

b) A process for rigorous heritage impact assessment is adopted for all large scale projects including transportation and other infrastructure projects, including urban renewal projects, to ensure that they do not adversely impact on the Outstanding Universal Value of the property;

c) The Ottoman style timber houses and the Theodosian walls, as key vulnerable attributes of the property, are protected and a programme for their conservation and rehabilitation agreed;

d) The retrospective Statement of Outstanding Universal Value is adopted;

15.     Also requests the State Party to submit a detailed report on all the above-mentioned issues to the World Heritage Centre by 1 February 2011 for examination by the World Heritage Committee at its 35th session in 2011 with a view to considering, according to the results of the environmental impact assessment and in the absence of substantial progress concerning the other measures, the possible inscription of the property on the List of World Heritage in Danger.