DEPREM ENDİŞESİ Mİ? EKONOMİYİ CANLANDIRMA PROJESİ Mİ?

Bütün Zamanların En Müthiş Yasa Tasarısı (Kentsel Dönüşüm Yasası) Meclis Gündemine getirildi,

Bu yasanın verdiği yetki ile Türkiye'deki 20 milyon civarında olan bina stokunun 10 milyonunun yıkılacağını Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar açıkladı.

Bu duruma göre kırsalda kalan yapılar dışında şehirlerdeki çarpık yapılaşma, Gecekondular, Teknik ömrünü tamamlamış eski binalar, Ada bazında yapılan projelerin bütünlüğünü bozan binalar "sağlamda olsa bile", Fay hattı üzerindeki yapılar yıkılacak, Bina-Daire sahiplerinin tapuları iptal edilerek, arsa tapusu verilecek.

Dünyada bir örneğinin daha olmadığı bir projeyi Hükümet ne derece hayata geçirebilecek?,

Milyonlarca fakir ve orta halli ev sahibi kiracı durumuna düşürülecek.

Şehir merkezlerindeki kıymetli arsalar üzerindeki bina sahiplerine mücavir alan dışında inşa edilecek toplu konut sitelerinde bedava daire verilecek, Yerinde yeni yapılanmadan ev almak isteyenler beş misli fazladan para vermek mecburiyetinde kalacak, Fakirlerin metropolde yaşama imkânı kalmayacak.

Gecekondu sahiplerine enkaz bedeli verilerek evleri yıkılarak, TOKİ'ye devredilecek, İsteyen olursa Toplu konut dairelerinden satın alması kolaylaştırılacak.

Tarihi semtlerdeki tescilli sivil mimarlık örneği binalar yıkılarak, dış görünümüne uygun yeni-betonarme modern binalar inşa edilecek, Bina sahipleri yeni yapılanmada %42 hak sahibi olacak, Bu payla mevcut dairelerden birine hak kazanamayanların mülkleri satın alınacak veya mücavir alan dışındaki toplu konutlardan daire verilecek.

Halen anakent dışında, Mücavir alanda olan ev sahiplerine yerinde yapılacak çok katlı toplu konut sitelerinden daire verilecek.

Gerçekleştirilecek yıkımlara karşı çıkanlara hapis dâhil cezalar getirilecek.

Mülk sahipleri İtiraz davası açılabilecek lakin yıkımları durdurma kararı alınamayacak.

Karar verilen riskli yapılara elektrik, su, doğalgaz verilmeyecek, Verilmesi halinde sorumlular hakkında cezai işlem yapılacak.

30 Gün içinde sahipleri tarafından yıkılmayan binaları idari makamlar yıkacak, masrafı hak sahiplerinden talep edilecek.

Kişiler istediği firmaya değil, İdarenin anlaşma yaptığı firmalara evlerini yeniden inşa ettirebilecekler.

Bu kanunun uygulamasında, evvelki kanunların verdiği hükümler geçersiz olacak.

Kentsel Dönüşüm Yasası Meclis'te

Afet Risk Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Yasa Tasarısı, TBMM Başkanlığına sunuldu.

Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlardaki uygulamalarda öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esas olacak.

Tasarıya göre, riskli yapıların tespiti, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanacak yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde masrafları kendilerine ait olmak üzere öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, bakanlık tarafından lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılacak.

Çalışmanın sonucu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya ilgili idareye bildirilecek.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, riskli yapıların tespitini süre vererek, maliklerden veya kanuni temsilcilerinden isteyebilecek. Verilen süre içinde yaptırılmadığı takdirde, tespitler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya idare (belediyeler veya il özel idareleri) tarafından yapılacak veya yaptırılacak. Bu tespitlere karşı malikler veya kanuni temsilciler 15 gün içerisinde itiraz edebilecek. Bu itirazlar, bakanlıkça, üniversitelerde görevli inşaat, jeoloji veya jeofizik mühendisliği ile hukuk öğrenimi görmüş öğretim üyeleri arasından seçilecek 3 ve bakanlıkta görevli iki kişiden oluşturulan teknik heyet tarafından incelenerek, karara bağlanacak.

Tahsis ve devir tarihinden itibaren 3 yıl içinde ve gerekli görülen hallerde bakanlığın talebi üzerine Maliye Bakanlığınca uzatılan süre içinde maksadına uygun olarak kullanılmadığı ilgili bakanlıkça tespit edilen taşınmazlar, bedelsiz olarak ve resen tapuda Hazine adına tescil edilecek veya önceki maliki olan kamu idaresine devredilecek.

Uygulamayı yürüten kurum veya kuruluş, riskli alanlarda kanun kapsamındaki proje ve uygulamalar süresince her türlü imar ve yapılaşma işlemlerini geçici olarak durdurabilecek.

Uygulamaya konu olan taşınmazlar, tahsis ve devir işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar Maliye Bakanlığınca satılamayacak, kiraya verilemeyecek, tahsis edilemeyecek, ön izne veya irtifak hakkına konu edilemeyecek.

İlgili bakanlık, idare ve TOKİ tarafından talep edilmesi halinde, riskli alanlardaki yapılar ile riskli yapılara elektrik, su, doğalgaz hizmetleri verilmeyecek ve verilen hizmetler ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından durdurabilecek.

''Yıkım için 30 gün süre"

Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv alanlarındaki uygulamalarda öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esas olacak.

Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine kira yardımı yapılabilecek.

Riskli bulunan yapıların maliklere, bu yapıların yıktırılması için 30 günden az olmamak üzere süre verilecek. Bu süre içerisinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının ''idari makamlarca yıktırılacağı'' belirtilip, tekrar süre verilerek tebligatta bulunulacak.

Üzerindeki bina yıkılarak, arsa haline gelen taşımazlarda, malik ile yapılan anlaşmanın şartları tapu kütüğünde belirtilerek, malikleri adına payları oranında tescil edilecek.

Kanun uyarınca, yapılan konutların iş yerlerinin bedellerinin belirlenmesinde ve ilgililerin borçlandırılmasında, sosyo-ekonomik durumlar, tabii afetin ortaya çıkardığı neticeler ve sosyal devlet anlayışının gerekleri gözetilerek uygulama gerçekleştirilecek.

Kanunun uygulanacağı alanlar dışında olmakla birlikte kanunun amaçları çerçevesinde güçlendirilebileceği teknik olarak belirlenen yapılar için de dönüşüm projeleri özel hesabından ''güçlendirme kredisi'' verme imkanı getirilecek.

Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde dava açılabilecek. Bu davalarda yürütmenin durdurulmasına karar verilemeyecek.

Kanunun öngördüğü iş, işlem ve hizmetlere tahsis edilen para, mal ve hakların kamu yararı amacına tahsis edilmiş sayılacak. Kanun maksadı için kullanılmak üzere gerekirse Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca TOKİ'ye ve ilgili idareye kaynak aktarılabilecek ve bu gelirler kanunun amacı dışında kullanılamayacak.

Riskli yapıların tespiti, tahliyesi ve yıktırma iş ve işlemleri ile değerleme işlemlerini engelleyenler hakkında, işlenen fiilin ve halin durumuna göre, Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilecek. Bu yapıların, tespiti, tahliyesi ve yıktırılması iş ve işlemlerine dair görevlerinin gereklerini yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında ise tabi oldukları ceza ve disiplin hükümleri uygulanacak.

Kanun tasarısına göre ayrıca, kanun kapsamındaki iş, işlem ve uygulamaların özelliği ve aciliyeti gözetilerek yapılacak olan planlar, İmar Kanunundaki kısıtlamalara ve askı ilan sürelerine tabi olmayacak. Kapsamdaki alanlara ilişkin iş, işlem ve uygulamalar hakkında ilgili diğer kanunların bu kanunu engelleyici hükümleri ile diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri uygulanamayacak.

Erdoğan Bayraktar;
Yıkım işlemlerine yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden geçmesinin hemen ardından başlayacaklarını ifade eden Bayraktar, bir saniye bile beklemeye tahammül olmadığını söyledi.

Bakan Bayraktar şöyle konuştu:

Meclisten geçtikten sonra, Yıkımlara süratle başlayacağız.
Bir saniye bile beklemeye tahammülümüz yok.
Bu konuda hem heyecanlıyız hem kararlıyız hem de titiziz."
Erdoğan Bayraktar, vatandaşın mağdur edilmeyeceği güvencesini de şu sözlerle verdi:
Devlet olarak bu işi devlet şefkatiyle yapmaya çalışacağız.

Bunu yaparken gerçekten ihtiyaç sahibi olan insanlarımız kira yardımı olsun, ucuz ev vermek olsun, uzun vadeli ev olsun. İşyerleri de aynı şekilde. Bunu ne kadar imkân bulursak, ne kadar para bulursak, ne kadar finansman temin edebilirsek bu hususlara da çok dikkat edeceğiz. İnsanlarımızı şefkatle kucaklamak durumundayız.

“Ama açıkgözler hariç."
Çalışmanın zorluğuna dikkat çeken Bayraktar, tüm sektörlerden destek beklediklerini ekledi.

Son Söz: DEPREM BAHANE, AMAÇ EKONOMİYİ CANLANDIRMA PROJESİ
 Van depremi mağdurları Halen çadır kentlerde yaşamaya devam ediyor, Devletin gücü yıkılan ve ağır hasarlı 2000 civarı binayı inşa etmeye yetmedi, On milyon binayı yıkıp yerine modern binalar yapacağını öngördüğü bir kanun çıkarıyor.
Kehanet değil, Öngörü: Bu proje ile kıymetli arsa sahiplerine mücavir alan dışında toplu konut daireleri verilecek, Bu kıymetli arsalara yapılacak modern-lüks binalar TOKİ tarafından yüksek fiyatla satılacak, Kent merkezleri fakirlere kapatılmış olacak, Gecekondu sahiplerine evi karşılığı enkaz bedeli verilecek, Toplu konutlardan ev satın alması kolaylaştırılacak.
Bu projenin şehir merkezlerinin dönüştürülmesi ile son bulacağını göreceğiz, Amaç vatandaşı sağlıklı ev sahibi yapmak değil, Ekonomiyi canlandırmak için İnşaat sektörünü hızlandırmak.

Abdullah Gözaydın fatihten@gmail.com